05/03/2021

Czy za dyżur telefoniczny należy się wynagrodzenie?

Dyżur pod telefonem dotyczy przede wszystkim zawodów takich jak dziennikarz, lekarz, położna, doradca klienta, sprzedawca, specjalista ds. public relations, przedstawiciel handlowy czy inne. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie po godzinach pracy może zajść potrzeba kontaktu z pracownikiem i wykonania przez niego jakiejś pracy.

Jest on traktowany jest przez prawo pracy jako rodzaj gotowości do pracy, w jakiej pozostaje podwładny po godzinach, co reguluje art. 151.5. Kodeksu pracy: „Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur)”.

Zgodnie z przepisami dyżur telefoniczny (choć wybrana forma kontaktu z pracownikiem może być też inna, np. mailowa, za pośrednictwem faksu itp.) nie wlicza się do czasu pracy, jeśli w wyznaczonym czasie pracownik nie wykonał żadnej pracy (art. 151.5. §1. K.p.).

Ponadto pracodawca może wyznaczyć godziny dyżuru tylko w taki sposób, by nie naruszały one gwarantowanego prawa do nieprzerwanego dobowego i tygodniowego odpoczynku pracownika.
Zatem za dyżur, za którego czas, w którym praca nie była świadczona, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości tego dyżuru. Jeżeli w ocenie pracodawcy brak jest możliwości udzielenia czasu wolnego, pracownikowi należy wypłacić wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a w razie niewyodrębnienia takiego składnika - 60 proc. wynagrodzenia. Należy jednak zaznaczyć, iż powyższe nie dotyczy dyżuru pełnionego w domu.

Za czas dyżuru pełnionego w domu przepisy Kodeksu pracy zgodnie z art. 151(5) § 3 nie gwarantują pracownikowi czasu wolnego ani wynagrodzenia. Podczas dyżuru pracownik może jednak wykonywać pracę odpowiadającą normalnemu zakresowi czynności, ale także inną, zleconą przez pracodawcę. Wówczas pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie, a gdy praca podczas dyżuru była świadczona w godzinach nadliczbowych, zachowuje prawo do dodatku z tego tytułu.

Podsumowując, pracownikowi za czas dyżuru pełnionego w domu nie przysługuje wynagrodzenie jeżeli w tym czasie nie świadczył pracy. Jednakże gdyby w czasie dyżuru pracownik wykonywał jakąkolwiek pracę, w tym odbierał telefony od klientów będzie to powodowało zaliczenie tej efektywnej pracy do czasu pracy i co za tym idzie zobowiązuje pracodawcę do rekompensaty tego czasu bądź czasem wolnym od pracy bądź stosownym dodatkiem do wynagrodzenia. Jeżeli godziny efektywnej pracy podczas dyżuru przewyższają ustaloną dla pracownika normę dobową czasu pracy lub przedłużony wymiar dobowy będą one godzinami nadliczbowymi ze wszystkimi tego konsekwencjami. Dodatkowo warto zaznaczyć, iż czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, a więc do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.